فریز تخمک و اسپرم
فریز اسپرم
فریز اسپرم فرآیندی است که طی آن اسپرم مرد جمعآوری شده و در دماهای بسیار پایین نگهداری میشود. این روش معمولاً به دلایل زیر انجام میشود:
- حفظ باروری قبل از درمانهای پزشکی: مردانی که قرار است تحت درمانهای پزشکی مانند شیمیدرمانی، پرتودرمانی، یا جراحیهایی که ممکن است بر باروری تأثیر بگذارد، قرار گیرند.
- مشکلات باروری: مردانی که دارای مشکلاتی مانند کاهش تعداد اسپرم یا کیفیت پایین اسپرم هستند.
- به تاخیر انداختن پدر شدن: مردانی که به دلایل شخصی یا حرفهای تصمیم به به تاخیر انداختن پدر شدن دارند.
مراحل فریز اسپرم
- جمعآوری اسپرم: اسپرمها از طریق نمونهگیری مستقیم از بیضه یا انزال جمعآوری میشوند.
- انجماد: اسپرمها به آرامی به دماهای بسیار پایین سرد شده و در نیتروژن مایع نگهداری میشوند.
فریز تخمک و اسپرم، که به آن نگهداری انجمادی نیز گفته میشود، فرآیندی است که طی آن تخمکها و اسپرمها در دماهای بسیار پایین نگهداری میشوند تا کیفیت و قابلیت باروری آنها حفظ شود. این روش به عنوان یکی از تکنیکهای حفظ باروری برای افرادی که قصد به تاخیر انداختن بارداری دارند یا به دلایل پزشکی در معرض خطر از دست دادن باروری هستند، مورد استفاده قرار میگیرد.
فریز تخمک
فریز تخمک فرآیندی است که در آن تخمکهای زن پس از استخراج از تخمدانها در محیطی خاص نگهداری میشوند و سپس به سرعت به دماهای پایین (منفی ۱۹۶ درجه سانتیگراد) سرد میشوند. این فرآیند به دلایل مختلفی انجام میشود:
- به تاخیر انداختن بارداری: زنانی که تصمیم دارند بارداری را به دلایل شخصی یا حرفهای به تاخیر بیاندازند.
- پیش از درمانهای پزشکی: بیمارانی که قرار است تحت درمانهایی مانند شیمیدرمانی یا پرتودرمانی قرار گیرند، که ممکن است باعث کاهش یا از دست دادن باروری شود.
- مشکلات باروری: زنانی که در معرض مشکلات باروری قرار دارند یا قصد دارند قبل از شروع درمانهای باروری، تخمکهای خود را منجمد کنند.
مراحل فریز تخمک
- تحریک تخمدانها: با استفاده از داروهای هورمونی، تخمدانها برای تولید تعداد بیشتری تخمک تحریک میشوند.
- جمعآوری تخمک: تخمکها با استفاده از روشهای جراحی ساده از تخمدانها جمعآوری میشوند.
- انجماد: تخمکها به سرعت به دماهای بسیار پایین سرد میشوند تا حفظ شوند.
مزایا فریز تخمک و اسپرم
- حفظ باروری: این روش به افراد اجازه میدهد که حتی در صورت کاهش یا از دست دادن باروری به دلایل پزشکی یا افزایش سن، باردار شوند.
- انعطافپذیری در تصمیمگیری: به افراد امکان میدهد که زمان بارداری را با توجه به شرایط شخصی یا حرفهای خود انتخاب کنند.
- حفظ کیفیت: تخمکها و اسپرمها در شرایط انجماد کیفیت خود را حفظ میکنند و میتوانند در آینده مورد استفاده قرار گیرند.
سوالات پرتکرار از نظر شما
-سن خانم بالا باشد اما هنوز آمادگی برای بارداری نداشته باشد .
-خانم های که به دلایل مانند مسایل احتماعی و اقتصادی و.....تمایل به حاملگی در سن بالا دارند .
-ذخیره تخمدان خانم رو به کاهش باشد .
-خانم تحت روش درمانی خاصی قرار داشته باشد ( مانند شیمی درمانی و پرتو درمانی ) که ممکن است منجر به آسیب تخمک ها شود .
-افرادی که دچار جهش ژنتیکی و بروز یائسگی زودرس هستند .
-زنان دارای بیماری های تخمدانی مانند آندومتریوز و آندومتریوزی که لازم به جراحی لاپاراسکوپی هستند و می توانند قبل از شروع جراحی فریز تخمک انجام بدهند .
-زنان بالای 40 سال که احتمال وجود تخمک های طبیعی برای آنها کمتر است .
در این روش از دارو برای تحریک رشد تخمک استفاده می شود . سپس تخمک های بالغ از تخمدان ها استخراج می گردد و جهت ذخیره سازی منجمد می شود . و در این صورت می توانند هر زمان که نیاز تخمک ها را از حالت انجماد خارج و با اسپرم ترکیب کنند تا جنین تشکیل شود و سپس جنین را می توانند برای لانه گزینی به رحم انتقال دهند .
پس از استخراج تخمک تا 24 ساعت ممکن است علایمی از قبیل گرفتگی و نفخ و یبوست و لکه بینی را تجربه کنند که طبیعی است . یا ممکن است خون ریزی شدید واژن – احساس ضعف ویا سبکی و درد شدید در ناحیه شکم نیز داشته باشند . و در برخی از موارد نادر ممکن است به سندرم تحریک بیش از حد تخمدان مبتلا شود و این زمانی ایجاد می شود که داروهای تحریک کننده تخمدان سطح هورمون را طوری افزایش دهند که فرد در معرض بزرگ شدن تخمدان و نشت مایع به داخل شکم و ایجاد اختلالات الکترولیتی قرار بگیرند که احتمال این عارضه در خانم های زیر 35 سال بیشتر است . علاوه بر آن در خانم هایی که مبتلا به بیماری های زمینه ای مانند تخمدان پلی کیستیک یا شاخص توده بدنی پایین دارند ، احتمال این عارضه بیشتر است .
زیر 25 سال : در واقع در این سن فریز کردن تخمک توصیه نمی شود زیرا ذخیره تخمدان شما زیاد است . با این حال اگر نگران مواردی از قبیل بیماری های ژنیتک و شرایط ژنیتکی یا شیوه زندگی خود هستید می توانید با پزشک خویش مشورت کنید و آزمایش ذخیره تخمدان و ژنیتک را انجام دهید تادر صورت نیاز فریز تخمک برای شما انجام شود .
بین ( 35-25 سال ): هرچه سن بالاتر برود میزان باروری کمتر می شود بنابراین بهتر است در دوران جوانی به فکر بارداری باشید به این ترتیب هر چه در سن پایین تری فریز تخمک را انجام بدهیم بهتر است
(بین سن 31 تا 38 ) : طبق شواهد پس از 35 سالگی میزان باروری کاهش شدید پیدا می کند و می بایستی قبل از 35 سالگی فریز تخمک صورت بگیرد .
( بیشتر از 39 سال ) شانس بارداری خانم های 40 ساله به طور طبیعی به 5 درصد در هر ماه کاهش پیدا می کند و از این رو اگر بالای 35 سال هتسید فریز تخمک ممکن است برای شما مناسب نباشد و به طور کلی اگر در این محدوده هستید و قصد فریز تخمک را دارید اصلا وقت خویش را تلف نکنید .
اواخر دهه 20 یا اوایل 30 سالگی است زیرا در این بازه زمانی بیشترین شانس موفقیت وجود دارد و با این حال اگر بیماری خاصی دارید که کیفیت یا کمیت تخمدان را کاهش می دهند . شاید بهتر بشد که زود این کار انجام بدهید.
در واقع هیچ محدودیت زمانی برای ذخیره سازی تخمک های فریز شده وجود ندارد و می توان چندین دهه انها را نگه داری کرد و برای بارداری استفاده کرد .
بله – دختران مجرد و باکره هم می تواند اقدام به انجماد تخمک بکنند اما مهم ترین شرایطی که برای این اقدام توصیه می شود به شرح زیر است:
ابتلا به بیماری و مشکلاتی که می تواند قدرت باروری را تحت تاثیر قرار دهد مانند بیماری خودایمنی یا کم خونی داسی شکل .
روش های درمانی که می تواند باروری دختران را دچار اختلال نمایند مانند شیمی درمانی – رادیو تراپی – جراحی تخمدان .
دخترانی که تمایل به تغییر جنسیت دارند .در صورت نداشتن شرایط ازدواج و نگرانی برای از دست دادن فرصت مادر شدن در آینده یکی دیگر از شرایطی است که دختران را بهکاندید مناسبی برای فریز تخمک تبدیل می کند .
آزمایشات هورمونی مانند AMH –TSH- PRL
آزمایشات عفونی مانند هپاتیت B – هپاتیت C- HIV
سونوگرافی نیز توصیه می شود زیرا با توجه به نتیجه آن میتوان وضعیت تخمدان و فولیکول ها را مورد بررسی قرار داد.
با توجه به بروز حالاتی مانند افزایش وزن –تهوع – یبوست – وتغییر اشتها طی دوران استفاده از داروهای تحریک تخمک گذاری بهتر است پیش از عمل پانکچر رژیم غذایی مناسبی اتخاذ شود که شامل موارد زیر است :
مصرف سبزیجات و میوه های مختلف – مصرف متعادل محصولات لبنی – مصرف ماهی
اجتناب از غذاهای آلرژی زا – اجتناب از مصرف نوشیدنی های کافئین دار نظیز قهوه و نوشابه و چای
مصرف غذاهای سرشار از فولیک اسید و سلنیوم – روی وآنتی اکسیدان ها
سخن پایانی
فریز تخمک و اسپرم به عنوان یک روش ایمن و مؤثر برای حفظ باروری، به بسیاری از افراد کمک میکند تا برنامههای بارداری خود را متناسب با شرایط زندگی و سلامت خود تنظیم کنند و از فرصتهای بیشتری برای داشتن فرزند در آینده بهرهمند شوند.